Phương pháp giảng dạy Kế toán theo phương pháp Mooc – Học trực tuyến có quy mô lớn để phù hợp với xu hướng Kế toán Quốc tế

Ngày đăng: 22/07/2017 - Lượt xem: 397 (lần)
TS. Nguyễn Thị Thu Hiền, ThS.NCS. Nguyễn Thị Thu Hoàn, ThS.NCS. Nguyễn Thúy Hạnh , Khoa Kế toán – Kiểm toán Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM

TÓM TẮT    

Tăng cường chất lượng thông tin và tăng tính minh bạch trên báo cáo tài chính đối với các nhà quản lý và đầu tư là điều tất yếu đối với các doanh nghiệp. Bộ báo cáo tài chính được thiết lập theo IFRS sẽ đáp ứng được những yêu cầu trên. Vì vậy mà hiện nay và trong tương lai gần các cơ sở đào tạo đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc đào tạo nhân lực hiểu biết và nắm vững về IFRSs. Việc này đòi hỏi người giảng viên cần phải biết vận dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại vào trong quá trình giảng dạy nhằm truyền đạt được kiến thức IFRSs đối với sinh viên. Bài viết này nghiên cứu phương pháp giảng dạy kế toán theo phương pháp học trực tuyến có quy mô lớn (MOOC) để phù hợp với xu hướng kế toán quốc tế. Mục tiêu nghiên cứu vận dụng phương pháp giảng dạy hiện đại như phương pháp MOOC vào giảng dạy nhằm đem lại hiệu quả cao cho cơ sở đào tạo. Phương pháp được sử dụng là phương pháp nghiên cứu định tính như tổng hợp, phân tích nguồn dữ liệu nhằm ứng dụng phương pháp MOOC vào giảng dạy để phù hợp với xu hướng kế toán quốc tế.

Từ khóa: Phương pháp giảng dạy hiện đại, MOOC, IFRS

 

1.        Đặt vấn đề

Chuẩn mực báo cáo tài chính Quốc tế IFRS được coi là tập hợp các tiêu chuẩn chất lượng cao với mục đích tăng cường độ tin cậy cho báo cáo tài chính đồng thời tăng tính minh bạch và tính so sánh với các quốc gia trên thế giới nhằm tăng hiệu quả thị trường vốn (Brüggemann, Hitz & Sellhorn, 2013). Theo thống kê về các nước áp dụng  IFRSs trên thế giới cập nhật đến tháng 12/2016,  số nước áp dụng IFRS bắt buộc đối với các đơn vị có lợi ích công chúng là 125 nước với tỷ lệ 84% (Nguồn: http:www.ifrs.org). Trong nhiều thập kỷ qua có rất nhiều quốc gia đã chính thức áp dụng IFRS,trong số đó có những công ty tự nguyện áp dụng, hoặc những công ty bắt buộc phải áp dụng IFRS hoặc  những công ty được phép áp dụng tự nguyện một phần IFRS (Deloitte & Touche, 2015). Trong lĩnh vực giáo dục, bộ chuẩn mực IFRS (ban chuẩn mực kế toán quốc tế, IASB) và tổ chức liên đoàn kế toán quốc tế (IFAC) đang trong quá trình thúc đẩy đối với các quốc gia vận dụng IFRS thông qua việc cơ chế đào tạo kế toán và đào tạo chuyên môn. Kết quả đã dẫn đến những thay đổi và đổi mới trong giáo dục kế toán (Apostolou, Dorminey, Hassell & Watson, 2013 và 2015).

Giảng dạy IFRS là một xu hướng tất yếu và quan trọng trong nghiên cứu giáo dục kế toán, hiệu ứng giáo dục của quá trình chuyển đổi từ chuẩn mực kế toán quốc gia sang IFRS là thách thức không nhỏ đối với giảng viên khi thay đổi từ giảng dạy trong khuôn khổ các quy tắc kế toán sang việc giảng dạy các tiêu chuẩn dựa vào các nguyên tắc cần thiết để thiết kế việc giảng dạy phù hợp (Jackling, de Lange & Natoli, 2013; Hilton & Johnstone, 2013; Coetzee & Schmulian, 2013). Bên cạnh đó nhận thức của nhà giáo dục và sinh viên trong khi nghiên cứu IFRS cũng gặp không ít khó khăn khi vận dụng IFRS (Schwartz (2013)) lập luận chống lại việc áp dụng IFRS và nêu bật cơ hội mang lại cho việc giảng dạy tốt hơn dựa trên các nguyên tắc kế toán chứ không phải các quy tắc. Bên cạnh đó bản chất các chuẩn mực kế toán quốc tế được xây dựng dựa trên các nguyên tắc và đề cao bản chất hơn hình thức nên chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn tới phương pháp giảng dạy kế toán tại các trường đại học, vì vậy đánh giá được những ưu điểm và hạn chế của phương pháp giảng dạy kế toán trong đại học (Coetzee & Schemulian 2013) là điều cần thiết đối với các nhà giáo dục đại học. Bài viết này nghiên cứu việc phân tích phương pháp giảng dạy kế toán theo phương pháp hiện đại theo phương pháp MOOC – học trực tuyến có quy mô lớn nhằm mục đích đưa ra một số ưu điểm và hạn chế của phương pháp này để những người giảng viên định hướng được việc giảng dạy phù hợp với IFRS trong tương lai khi VN hội nhập kế toán quốc tế.

2.        Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của mình, phương pháp nhóm tác giả sử dụng chủ yếu là phương pháp định tính. Dữ liệu được tác giả sử dụng tổng hợp là dữ liệu thứ cấp, tổng hợp, phân tích các nguồn dữ liệu từ các tài liệu từ đó nội suy giới thiệu phương pháp giảng dạy kế toán ở các trường đại học theo hướng hội nhập kế toán quốc tế IFRS.

3.        Kết quả nghiên cứu

Các phương pháp giảng dạy đại học kế toán.

Phương pháp giảng dạy tốt là phương pháp phải đảm bảo được có nhiều sinh viên sẽ thành công trong công việc (Skinner, 1987). Hiện nay ở các trường đại học, các phương pháp giảng dạy thường được được sử dụng bao gồm phương pháp giảng dạy truyền thống (lấy người dạy làm trung tâm), và phương pháp giảng dạy hiện đại (lấy người học làm trung tâm). Tuy nhiên phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng trong các trường Đại Học VN, các tổ chức đào tạo kế koán VN cần phải hướng tới nhiều phương pháp giảng dạy nhằm mục đích phát triển kỹ năng nhằm hỗ trợ sinh viên để đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng.

Phương pháp giảng dạy truyền thống (lấy người dạy làm trung tâm). 

Phương pháp truyền thống là phương pháp  giảng dạy kế toán theo quy tắc nhất định, phương pháp này, người dạy đóng vai trò chủ đạo vì vậy hạn chế khả năng tương tác của sinh viên với giảng viên (Coetzee & Schmulian 2012). Phương pháp này sẽ làm cho người giảng dạy và sinh viên luôn ở rơi vào tình trạng hạn chế sự phát triển sáng tạo của giảng viên và sinh viên. Người sinh viên luôn trong thế thụ động và không có nhiều ý tưởng sáng tạo mới còn người giảng viên thì luôn áp dụng các quy tắc trong kế toán một cách cứng nhắc để giải quyết các vấn đề có tính chất tương tự nhau. Giảng viên không cung cấp đầy đủ cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để học có thể đáp ứng được môi trường như hiện nay. Phương pháp giảng dạy truyền thống không được khuyến khích và bị phê phán vì làm cho sinh viên luôn bị thụ động, SV luôn cho rằng chỉ có câu trả lời của giảng viên là đúng (Boyce et al. 2001; Carmona & Trombetta 2010; Coetzee & Schmulian 2012).  Phương pháp này hạn chế sự phát triển tư duy cũng như hạn chế phát triển các kỹ năng, kiến thức cần thiết của sinh viên. Do đó phương pháp giảng dạy này không phù hợp để giảng dạy các chuẩn mực kế toán quốc tế được xây dựng dựa trên các nguyên tắc.

Đối với phương pháp lấy người dạy làm trung tâm là phương pháp mà các giảng viên chủ yếu sử dụng bài giảng và giải quyết các vấn đề thông thường để giảng dạy.  Tuy nhiên bài giảng theo phương pháp truyền thống không giải quyết được đầy đủ các vấn đề và hạn chế sự thành công của sinh viên trong việc tiếp cận các kiến thức, các kỹ năng cần có của sinh viên (Skinner, 1987), còn (Park & ​​Lau, 1995) cho rằng những yếu tố dẫn đến thành công của sinh viên nghành kế toán là sự kiên trì để giải quyết khó khăn trong công việc

Như vậy phương pháp giảng dạy này chưa khuyến khích được sự sáng tạo của sinh viên cũng như giúp cho sinh viên phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng và thái độ trong nghề nghiệp cuả mình trong tương lai.

Phương pháp giảng dạy hiện đại (lấy người học làm trung tâm)

Phương pháp giảng dạy này là giảng viên đào tạo sinh viên theo nguyên tắc và tập trung vào việc phân tích sâu những khái niệm cơ bản để đạt được trình độ chuyên môn nhất định, bên cạnh đó phương pháp này người giảng viên sẽ truyền đạt cho sinh viên những kỹ năng nhấ định về khả năng phán đoán vấn đề đa dạng hơn chứ không bó hẹp như phương pháp truyền thống. Phương pháp hiện đại này phù hợp hơn để giảng dạy các chuẩn mực kế toán quốc tế dược xây dựng dựa trên các nguyên tắc (Coetzee & Schmulian 2011; Coetzee & Schmulian 2012). Phương pháp này tập trung vào những kỹ năng phản biện và kỹ năng xét đoán nghề nghiệp và làm gia tăng khă năng hiểu biết bản chất của các sự kiện kinh tế cũng như các nguyên tắc và các khái niệm kế toán (Coetzee & Schmulian 2011; Coetzee & Schmulian 2012). Giáo dục đại học theo hướng IFRS là chắc chắn trong tương lai gần (Vụ chế độ kế toán và kiểm toán, 2016) sẽ phải thay đổi từ hướng giảng dạy theo quy tắc sang phương pháp giảng dạy theo nguyên tắc, vì thế các phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ phải được sử dụng như phương pháp học tập theo dự án, phương pháp mô phỏng, phương pháp trực tuyến, phương pháp học tập theo vấn đề. Vì trong giáo dục cần phải có sự chuyển đổi vai trò của giảng viên từ người đóng vai trò chủ đạo sang đóng vai trò hỗ trợ trong quá trình học tập của sinh viên(Boyce et al. 2001; Joshi & Chugh 2009; Palm & Bisman 2010).

Phương pháp hiện đại phải đem đến cho sinh viên  những hoạt động độc lập trong việc giải quyết vấn đề chứ không phải là người nhận thông tin một cách thụ động từ giảng viên. Sinh viên sẽ ngoài việc được trang bị chuyên môn vững chắc còn được trang bị những kỹ năng cần thiết như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tổ chức và giải quyết vấn đề, kỹ năng xét đoán, kỹ năng giao tiếp.  Phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ tăng cường sự tương tác giữa sinh viên và giảng viên, phát triển trí tuệ của sinh viên đồng thời tạo khả năng cho các sinh viên có sự tương tác làm việc nhóm nhóm với nhau và cho các sinh viên tương tác ở cấp độ cao nhất của trao đổi tri thức. (Bedford & ctg, 1986)

Phương pháp MOOC- Massive Open Online Course - Học trực tuyến có quy mô lớn

Phương pháp này là hiện tượng mới có tiềm năng ảnh hướng lớn tới giáo dục. Các lớp học trực tuyến mở khổng lồ (MOOC) là một công cụ giáo dục gần đây trong giáo dục đại học mà việc sử dụng đang gia tăng trong tất cả các khu vực, nghiên cứu về MOOC trong lĩnh vực kế toán cho đến nay là khan hiếm (Julieth Ospina & ctg, 2016).  Tầm quan trọng của việc dạy MOOC là sử dụng Internet và một số công cụ Web để sử dụng trong học tập hiệu quả hơn cho việc giảng dạy IFRS, với phương pháp học này khuyến khích sinh viên học tập và cải thiện được việc học tập của họ (Julieth Ospina-Delgado & ctg 2016). Bên cạnh đó cũng có rất nhiều nghiên cứu cho rằng những tiến bộ về mặt kỹ thuật trong giáo dục đại học chưa được nhìn thấy rõ cho đến khi MOOC được ứng dụng vào kế toán (EU, 2015). Sự ứng dụng rộng rãi từ năm 2012 trong lĩnh vực giáo dục và đặc biệt trong kế toán (Sangrà, González & Anderson, 2015) được các tổ chức trên toàn cầu nhìn nhận nó như một sự thay đổi tích cực trong giáo dục đại học và là cơ hội học tập suốt đời (Ủy ban châu Âu, năm 2013, Nghị viện châu Âu, năm 2015, Ng'ambi &Bożałek, 2015; De Freitas, Morgan & Gibson, năm 2015). Hollands & Tirthali (2014); Allen & Seaman (2014) đã đưa ra một số lý do để các trường đại học áp dụng phương pháp này vào trong giảng dạy vì nhu cầu càng ngày càng tăng và chiến lược xây dựng thương hiệu cho các trường đại học đồng thời cắt giảm được một số khoản chi phí lớn liên quan đến đồng thời tăng doanh thu.

Phương pháp giảng dạy hiện đại hiện này cũng đã được một số trường đại học đưa vào giảng dạy vì nó phù hợp hơn với phương pháp truyền thống để truyền đạt kiến thức và các kỹ năng cho sinh viên trong việc hội nhập kế toán quốc tế. Phương pháp học này được xem là cơ hội để thiết kế lại môi trường năng động và giảng dạy. Phương pháp giảng dạy hiện đại kích thích tư duy phê phán và không chỉ phản ứng nhanh nhạy của sinh viên mà còn đáp ứng được nhu cầu .Về việc cập nhật công nghệ về tài liệu giảng dạy. Điều quan trọng nhất là làm thế nào để sử dụng hiệu quả công nghệ trong giảng dạy để có được môi trường học tập năng động, duy trì được sự chủ động về thái độ học tập của sinh viên. Các nghiên cứu của (Israel, 2015; Arbaugh, 2014) cho rằng, kết hợp phương pháp giảng dạy hiện đại và truyền thống sẽ đạt được hiệu quả tốt hơn là chỉ sử dụng một phương pháp truyền thống hoặc hiện đại.

Bên cạnh đó việc sử dụng Internet và một số công cụ Web sẽ là công cụ thích hợp cho việc học tập suốt đời bởi nó không chỉ là cách để sinh viên tự cập nhật kiến thức mà còn tạo cho sinh viên tận dụng được những lợi thế của mạng để nâng cao trình độ chuyên môn của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh đó phương pháp học này cũng sẽ gặp không ít khó khăn cho sinh viên khi đòi hỏi họ phải có bản quyền giữa quốc gia và các tổ chức thành lập IFRS (Yuan, Powell & Olivier, 2014) để có thể học miễn phí.

Như vậy phương pháp MOOc phù hợp với việc giảng dạy IFRS tại các trường đại học, vì phương pháp này sẽ giúp cho giảng viên truyền đạt lượng kiến thức tương đối lớn và rộng dựa trên việc giải quyết vấn đề trên các nguyên tắc và truyền đạt cho sinh viên những kỹ năng cần thiết như kỹ năng xét đoán vấn đề, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tự học tập suốt đời, kỹ năng kinh doanh, kỹ năng giải quyết tình huống, kỹ năng làm việc độc lập…

Ưu điểm của phương pháp này: Giảng dạy cho một lượng rất lớn người học và truyền bá những hiểu biết, phương pháp, tư duy tiên tiến nhất trực tiếp tới mọi người ở mọi nơi trên thế giới đồng thời hiệu quả và tiết kiệm công sức vì có thể dùng lại bài giảng và video. Bên cạnh đó ưu điểm của phương pháp này là tiết kiệm được nhiều chi phí như đầu tư vào cơ sở hạ tầng, chi phí quản lý..

Nhưng theo Nelson (1995) phương pháp lấy người học làm trọng tâm như phương pháp MOOC sẽ gặp phải những khó khăn như chi phí nguồn lực cho việc thay đổi; Cơ sở đào tạo đã quá quen với phương pháp giảng dạy truyền thống nên khó để có thể thay đổi sang phương pháp hiện đại như MOOC đòi hỏi phải luôn luôn thay đổi về công nghệ hiện đại;  Giảng viên khó có thể kiểm soát được người học; Các lớp học thường diễn ra đơn lẻ chưa thành một chương trình cụ thể; Thiếu sự tương tác giữa các sinh viên với nhau và trực tiếp giữa người học và người dạy.

4.        Kết luận

            Giảng dạy IFRS để phù hợp với xu hướng kế toán quốc tế là điều tất yếu đối với các trường đại học. Để đạt được hiệu quả cao đòi hỏi mỗi giảng viên đại học cần phải thay đổi thái độ và phương pháp giảng dạy của mình theo phương pháp hiện đại như phương pháp MOOC. Phương pháp MOOC  rất có ích cho các nhà đào tạo nói chung và sinh viên nói riêng đồng thời phương pháp này giúp cho giảng viên có thể truyền đạt kiến thức về chuyên môn và trang bị đầy đủ cho sinh viên những kỹ năng cần thiết khi vận dụng IFRS vào thực tế.

 

Tài liệu tham khảo

[1]          Allen, E. & Seaman, J. (2014). Grade Change-Tracking Online Education in the United States. Babson Survey Research Group; Pearson; SloanC.

[2]          Apostolou, B., Dorminey, J., Hassell, J. & Rebele, J. (2015). Accounting education literature review (2013-2014). Journal of Accounting Education, 33, 69-127.

[3]          Arbaugh, J. (2014). What Might Online Delivery Teach Us About Blended Management Education? Prior Perspectives and Future Directions. Journal of Management Education, online version, 1-34.

[4]          Bedford, N,. & ctg  (1986). Future Accounting Education: Preparing for The

[5]          Boyce, G, Williams, S, Kelly, A & Yee, H 2001, ‘Fostering deep and elaborative learning and generic (soft) skill development: the strategic use of case studies in accounting education’, Accounting Education, vol. 10, no. 1, pp. 37-60.

[6]          Brüggemann, U., Hitz, J., & Sellhorn, T. (2013). Intended and Unintended Consequences of Mandatory IFRS Adoption: A Review of Extant Evidence and Suggestions for Future Research. European Accounting Review, 22 (1), 1-37.

[7]          Carmona, S & Trombetta, M 2010, ‘The IASB and FASB convergence process and the need for “concept-based” accounting teaching’, Advances in Accounting, vol. 26, no. 1, pp. 1-5.

[8]          Coetzee, S & Schmulian, A 2011, ‘A mixed methods pedagogical approach to an introductory course to IFRS’, Accounting Instructors Report,Winter.

[9]          Coetzee, S. & Schmulian, A. (2013). The effect of IFRS adoption on financial reporting pedagogy in South Africa. Issues in Accounting Education, 28(2), 243–251.

[10]      Coetzee, SA & Schmulian, A 2012, ‘A critical analysis of the pedagogical approach employed in an introductory course to IFRS’, Issues in Accounting Education, vol. 27, no. 1, pp. 83-100.

[11]      De Freitas, S. I., Morgan, J. & Gibson, D. (2015). Will MOOCs transform learning and teaching in higher education? Engagement and course retention in online learning provision. British Journal of Educational Technology, 46(3), 455–471.

[12]      Deloitte & Touche. (2015). Use of IFRS use by jurisdiction. http://www.iasplus.com/en/resources/ifrs-topics/use-of-ifrs

[13]      European Commission (2013). Opening up Education: Innovative teaching and learning for all through new Technologies and Open Educational Resources.

[14]      European Parliament (2015). Internationalisation of Higher Education. By Centre for Higher Education Internationalisation (CHEI); European Association for International Education (EAIE); International Association of Universities (IAU).Expanding Profession. Issues in Accounting Education, 1, 169-195.

[15]      Hilton, S., & Johnstone, N. (2013). The IFRS transition and accounting education: A Canadian perspective post-transition. Issues in Accounting Education, 28 (2), 253–261.

[16]      Hollands, F. & Tirthali, D. (2014). MOOC: expectations and reality. Full report. New York: Center for Benefit-cost Studies of Education, Teachers College, Columbia University.

[17]      Israel, M. (2015). Effectiveness of integrating MOOCs in traditional classrooms for undergraduate students. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 16 (5), 102-118.

[18]      Jackling, B., de Lange, P. & Natoli, R. (2013). Transitioning to IFRS in Australian classrooms: Impact on teaching approaches. Issues in Accounting Education, 28(2), 263.

[19]      Joshi, M & Chugh, R 2009, ‘New paradigms in the teaching and learning of accounting: use of educational blogs for reflective thinking’, International Journal of Education and Development Using ICT, vol. 5, no. 3, pp. 1-11.

[20]      Julieth Ospina-Delgadoa  & ctg, Massive Open Online Courses for IFRS education: a point of view of Spanish Accounting Educators , Procedia - Social and Behavioral Sciences 228 (2016) 356 – 361.

[21]      Palm, C & Bisman, J 2010, ‘Benchmarking introductory accounting curricula: experience from Australia’, Accounting Education: An International Journal, vol. 19, no. 1-2, pp. 179-201.

[22]      Sangrà, A., González, M. & Anderson, T. (2015). Meta-Analysis of research on MOOC along the period 2013-2014. Educación XX1, 18 (2), 21- 49.

[23]      Skinner, B. F. (1987). The Shame of American Education. Upon Further

Yuan, L., Powell, S. & Olivier, B. (2014). Beyond MOOCs: Sustainable Online Learning in Institutions. Cetis. White paper.