IFRS - Một khởi đầu quan trọng

Ngày đăng: 19/02/2017 - Lượt xem: 797 (lần)
Hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA)

 

 

Năm 2005 là bước tiến triển quan trọng từ làn sóng áp dụng IFRS đầu tiên ở Châu Âu, Úc, Niu di lân, và Hồng Kông đối với các công ty niêm yết (CTNY). Trung Quốc đã áp dụng các chuẩn mực (CM) tiếp cận IFRS cho các CTNY. Các nước khác theo trào lưu áp dụng IFRS sau đó như Brazil, Canada, Nga, Hàn Quốc, Malaysia. Gần đây nhất là Ấn Độ và hiện Ả rập Saudi đang chuẩn bị áp dụng IFRS. Vẫn còn Mỹ, nền kinh tế chủ đạo của thế giới chưa áp dụng IFRS, tuy nhiên Mỹ cho phép các công ty nước ngoài niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Nasdag hoặc New York sử dụng báo cáo tài chính IFRS mà không cần đối chiếu với CM Kế toán Mỹ (GAAP). Trước đây, IASB và cơ quan ban hành CM GAAP Mỹ (FASB) cùng thực hiện một chương trình xây dựng các CM chung để chuyển đổi giữa IFRS và GAAP Mỹ.

 

Tình hình áp dụng IFRS trên thế giới

Hiện tại có 119 (trên tổng số 143 nước được IASB công bố) yêu cầu các CTNY áp dụng IFRS. Một số nước khác công nhận và cho phép áp dụng IFRS. Do vẫn có một số nền kinh tế lớn như Mỹ chưa áp dụng IFRS, nên hiện tại chỉ hơn 50% các CTNY trên thế giới và 500 công ty lớn nhất trên Bảng xếp hạng của Tạp chí Fortune áp dụng IFRS. Tuy nhiên, đây là bước tiến quan trọng trong việc tiến tới bộ CMKT toàn cầu duy nhất, sau 15 năm hình thành và phát triển của IASB.

Chúng ta nhận thấy rằng, tầm ảnh hưởng của IFRS rất sâu rộng, vượt ra khỏi con số những nước đã áp dụng vì nhiều nước có tiềm lực quan trọng đã xây dựng CM quốc gia rất gần với IFRS và có nhiều khả năng sẽ áp dụng IFRS đầy đủ - điển hình là Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia. Nhiều nước khác đang bắt đầu và chuẩn bị áp dụng trong thời gian rất gần. Nhiều nước khác cho phép áp dụng IFRS trên cơ sở tự nguyện như Nhật và Thụy Sĩ.

 

Lợi ích của áp dụng IFRS

Lợi ích của việc áp dụng IFRS đã rõ ràng như: Nâng cao tính minh bạch, khả năng so sánh được, tính hiệu quả - thanh khoản của các thị trường vốn, tạo điều kiện cho các giao dịch xuyên biên giới,... Một nghiên cứu toàn diện gần đây (năm 2015) của Cộng đồng Châu Âu (EU) về áp dụng IFRS của các doanh nghiệp niêm yết sau 10 năm EU công bố áp dụng IFRS (2005) đã khảo sát các công ty lập báo cáo IFRS, các nhà đầu tư, các đối tượng sử dụng báo cáo, các công ty kiểm toán. Nghiên cứu này cũng tham khảo các kết quả nghiên cứu khoa học và thông tin thị trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tính minh bạch và so sánh được đã cải thiện đáng kể sau khi áp dụng IFRS. Tính phù hợp của các dữ liệu tài chính và độ tin cậy của phân tích dự báo kết quả hoạt động sản xuất cũng được cải thiện. Theo đó, khi áp dụng IFRS nâng cao tính hiệu quả của thị trường vốn - tính thanh khoản do thu hút được nhiều nhà đầu tư, đặc biệt các nhà đầu tư từ nước khác. Độ tự tin của các nhà đầu tư cũng tăng lên. Nhìn chung, nghiên cứu kết luận rằng, các lợi ích mang lại xứng đáng và vượt xa mong đợi so với chi phí phải bỏ ra.

ACCA cũng có các nghiên cứu riêng của mình về tác động của áp dụng IFRS ở Châu Âu và Trung Quốc. Chi phí vốn của các công ty châu Âu ước tính cải thiện khoảng 1%, dù tỷ lệ phần trăm nhỏ nhưng có giá trị bằng tiền lớn trên tổng số giá trị thị trường của toàn bộ cổ phiếu các công ty này. Sau khi Trung Quốc áp dụng CM mới dựa trên IFRS, ACCA lại nghiên cứu mối quan hệ giữa các báo cáo tài chính và giá cổ phiếu và nhận thấy, giá cổ phiếu tăng lên nhiều sau khi các công ty này chuyển sang áp dụng IFRS.

Các nghiên cứu khác cũng cho thấy, mối liên hệ mạnh mẽ giữa áp dụng IFRS và kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Vậy các công ty có đánh giá cao các lợi ích này hay không? Có một cách để tìm ra câu trả lời, đó là việc các công ty có tự nguyện áp dụng IFRS nếu có quyền lựa chọn. Hiện tại, Nhật Bản cho phép các CTNY lựa chọn áp dụng CM trong nước, US GAAP hoặc IFRS. Thực tế là, số lượng công ty lựa chọn áp dụng IFRS ngày càng tăng – đến nay đã là 30% giá trị vốn hóa thị trường, cùng với số lượng công ty chiếm khoảng 19% giá trị vốn hóa thị trường đang cân nhắc áp dụng IFRS.

 

Các thách thức khi áp dụng IFRS

Bất kỳ khảo sát các công ty áp dụng IFRS nào cũng cho thấy những khó khăn thách thức và chi phí tốn kém khi áp dụng IFRS.

IFRS có hơn 40 CM với các tài liệu hướng dẫn phức tạp do phải đáp ứng được thực tiễn kinh doanh của các ngành kinh tế và các nước khác nhau áp dụng IFRS. Các CM này lại không ngừng thay đổi qua thời gian, có thể là ban hành các CM mới hay đơn giản chỉ điều chỉnh phạm vi áp dụng của những CM hiện hành. Điều này đòi hỏi, tất cả các công ty áp dụng IFRS phải thường xuyên cập nhật và đánh giá những thay đổi CM mà thực tiễn kinh doanh và báo cáo của họ cần áp dụng. Xác định và hạch toán giá trị hợp lý cũng là một thách thức lớn.

 

Mối liên hệ với các CM khác

IFRS sẽ có lợi ích lớn nhất với các CTNY như các nghiên cứu nêu trên cho thấy. Có những công ty tư nhân không niêm yết có hoạt động quốc tế cũng có thể hưởng lợi từ các CM toàn cầu. Nhiều quan điểm cho rằng, báo cáo tài chính của CTNY và các thành phần khác trong nền kinh tế cần có sự thống nhất nhất định. Điều đó, giúp cho sự vận hành của hệ thống thuế, luật pháp, hiểu biết của người sử dụng báo cáo và công tác đào tạo kế toán. IFRS dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) là bộ CM đơn giản và ngắn hơn của IFRS có thể đáp ứng được yêu cầu này.

IFRS cũng có mối liên hệ với khu vực công. CMKT Công quốc tế (IPSAS) cũng có nhiều tài liệu hỗ trợ tương đồng, vì đã áp dụng điều chỉnh IFRS cho các tình huống cụ thể của khu vực công. IPSAS tiếp tục sử dụng IFRS là điểm khởi đầu nhưng cũng phát triển các lĩnh vực riêng có đặc thù của khu vực công.

 

Hỗ trợ của ACCA với việc áp dụng IFRS

Có lẽ, không có gì ngạc nhiên khi ACCA, một tổ chức toàn cầu của các chuyên gia tài chính kế toán chuyên nghiệp với 188.000 hội viên và 480.000 học viên ở 178 nước ủng hộ mạnh mẽ việc IFRS trở thành CMKT toàn cầu.

ACCA là tổ chức nghề nghiệp lớn đầu tiên sử dụng IFRS làm nền tảng của các bài thi. Các bài thi ACCA vẫn tiếp tục là cách thức quan trọng, giúp những người mới vào nghề tài

chính kế toán hiểu biết về IFRS. Đối với người đã làm nghề đã được đào tạo các CM khác, ACCA có các chứng chỉ và bằng diploma chuyên về IFRS để giúp họ nắm được kiến thức và kỹ năng cần thiết. Hiện tại, ở Việt Nam, ACCA đã giới thiệu Chứng chỉ Diploma về IFRS.

ACCA cũng tham gia đầy đủ trong quá trình tư duy, thảo luận xây dựng các CM mới hay sửa đổi các CM hiện hành. Diễn đàn toàn cầu của ACCA về Báo cáo Doanh nghiệp, bao gồm các hội viên ACCA có kinh nghiệm áp dụng các CM ở các điều kiện và các nước khác nhau hỗ trợ ACCA trong quá trình tham gia tư duy, thảo luận và phản hồi với IASB.

Các nghiên cứu của ACCA bao gồm cả các khảo sát hội viên hay các nghiên cứu của các chuyên gia học thuật đều đóng góp vào những thảo luận quan trọng về IFRS. Chẳng hạn như, các nghiên cứu của ACCA về tác động của áp dụng IFRS ở châu Âu và Trung Quốc nêu trên, hay các nghiên cứu về việc áp dụng các CM cụ thể, thực tiễn các nước áp dụng các CM gần với IFRS.

Do yêu cầu thay đổi liên tục của IFRS và công việc của các hội viên ACCA, hội viên cần cập nhật kiến thức thường xuyên. ACCA theo dõi việc cập nhật kiến thức thường xuyên của hội viên và có những hỗ trợ như tổ chức các Hội thảo, khóa học (bao gồm cả trực tuyến), xuất bản các Tạp chí, duy trì các diễn đàn trao đổi,... về IFRS.

 

IFRS là một khởi đầu quan trọng

IFRS hướng tới các báo cáo tài chính được lập ra, trên cơ sở so sánh được và có chất lượng cao về tính phù hợp, độ tin cậy của thông tin. Do vậy, IFRS trở thành yếu tố quan trọng để các công ty có báo cáo chất lượng cao hơn tới các cổ đông. Yếu tố quan trọng này, chỉ có thể đạt được nếu áp dụng chính xác, có sự hỗ trợ của kiểm toán và sự giám sát và kiểm soát của cơ quan quản lý chứng khoán.

ACCA, tổ chức nghề nghiệp quốc tế lớn đầu tiên lấy IFRS làm cơ sở cho các chứng chỉ quốc tế của mình, cam kết tiếp tục đồng hành với các cơ quan có thẩm quyền, các chuyên gia Kế toán, Kiểm toán Tài chính và các đối tác khác ở Việt Nam trong việc xây dựng lộ trình áp dụng, nâng cao hiểu biết, vượt qua các thử thách và nắm lấy cơ hội mà IFRS mang lại cho sự phát triển kinh tế, vì một Việt Nam thịnh vượng hơn và có vị thế ngày càng cao trong khu vực và trên thế giới.